Әртүрлілікті бағалайтын, өзара тәжірибе алмасуды
қолдайтын және білім алушылардың әртүрлі қажеттіліктеріне бейімдей отырып оқытуды көздейтін ағылшын тілі сабағындағы инклюзивті экожүйе туралы түсінікке негізделе отырып, бұл зерттеу шеңберінде Омандағы жоғары оқу орындарында ағылшын тілін оқытатын инклюзивті сыныптарда оқитын көру қабілеті бұзылған студенттердің тәжірибесі зерделеніп, олардың оқуға қатысу белсенділігі, құрдастарымен өзара әрекеттестігі, қолданылатын педагогикалық стратегиялар және кездесетін қиындықтар талданады. Сұлтан Қабус атындағы университетте оқитын көру қабілеті бұзылған алты студентпен жүргізілген
жартылай құрылымдалған сұхбаттар арқылы деректердегі
мағыналық үлгілерді (тақырыптарды) айқындау, талдау және түсіндірудің заманауи тәсілдеріне сүйене отырып тақырыптық талдау жасалды.
Зерттеу нәтижелері студенттердің әлеуметтік өзара әрекеттестік және тілдік дағдыларды дамыту үшін ағылшын тілі сабағындағы ортақ білім беру ортасына ықпалдасуды жоғары бағалайтынын көрсетті. Алайда олар оқу материалдарының қолжетімді болмауы, көмекші технологиялардың шектеулі қолданылуы және оқытушылар тарапынан қолдаудың біркелкі болмауы сияқты кедергілерге тап болған. Көмекші технологиялар және құрдастардың арасындағы ынтымақтастық оқу процесін жеңілдететін негізгі факторлар ретінде айқындалды. Көру қабілеті бұзылған студенттердің оқу мүмкіндіктерін оңтайландыру үшін ағылшын тілі сыныптарының инклюзивті экожүйесі қолжетімді оқу материалдарын және бейімделген педагогикалық стратегияларды жүйелі түрде енгізуі қажет.
Сонымен қатар оқытушылардың үздіксіз кәсіби даярлығын қамтамасыз ету және институционалдық қолдауды күшейту маңызды болып табылады.

1. Anderson, J., Boyle, C., & Deppeler, J. (2014). The ecology of inclusive education. In: Zhang, H., Chan, P.W.K., Boyle, C. (Eds.). Equality in Education (pp.23-34). Sense Publishers, Rotterdam. https://doi.org/10.1007/978-94-6209-692-9_3.
2. Al-Busaidi, S., & Tuzlukova, V. (2018). Teachers’ perceptions of practices and challenges of innovating for the inclusion of special needs University English language learners in Oman. Journal of Educational & Psychological Studies, 14(4), 659–671.
3. Arif, R. & Imtiaz, A. (2024). “Blinds’ concerns are always disregarded”: Necessity of revolutionizing English education for visually impaired ELLs. Annals of Social Sciences and Perspective, 5(1), 169–187. [Electronic resource]. – URL: http://assap.wum.edu.pk/index.php/ojs.
4. Kelly, M., Perez, G., Ram, R., Begert, N., Keshvara, A., & Johnston, A. (2025). Becoming more integrated into the community: a qualitative study of learners’ experiences of the learning environment in a longitudinal integrated clerkship. Frontiers in Medicine, 12, doi: 10.3389/fmed.2025.1609051.
5. Thomas, C. (2004). How is disability understood? An examination of sociological approaches. Disability & Society, 19(6), 569–583. https://doi.org/10.1080/0968759042000252506.
6. Silva, M. (2019). Technology in special education: Tools for visually impaired learners. Journal of Assistive Technologies, 13(2), 61–76.
7. Al-Hendawi, M., Keller, C., & Khair, M.S. (2023). Special education in the Arab Gulf countries: An analysis of ideals and realities, International Journal of Educational Research Open, 4, https://doi.org/10.1016/j.ijedro.2022.100217.
8. Oman Vision 2040 (2020). [Electronic resource]. – URL: https://www.oman2040.om/?lang=en.
9. Al Siyabi, J., Tuzlukova, V., Al Kaabi, K. & Hadra, M. (2022). Assistive technology in
the English language classroom: Reality and perspectives. Journal of Language Teaching and
Research. 13 (6), 1203–1210.
10. Tuzlukova, V., Siyabi, J. A., Kaabi, K. A., & Hadra, M. (2023). Established practices, challenges and achievements in creating inclusive English language classrooms in Oman’s institutions of higher education. Journal of Teaching English for Specific and Academic Purposes, 11(2), 329-339. https://doi.org/10.22190/jtesap230323025t.
11. McMaster, C. (2014). Elements of inclusion: Findings from the field. Kairaranga, 15(1), 42–49. [Electronic resource]. – URL: https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ1040134.pdf.
12. Braun, V. & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative
Research in Psychology, 3, 77–101. doi:10.1191/1478088706qp063oa.
13. ‘Aisy, N.R. & Aprilia, I.D. (2025). The important role of inclusive education for the social interaction of students with special needs. JPPI (Jurnal Penelitian Pendidikan Indonesia), 11(1), 13-20. [Electronic resource]. – URL: https://jurnal.iicet.org/index.php/jppi.
14. Cantos, S. K., Garcés, M. R., & Giler, V. R. (2022). Attitudes towards inclusive education in teaching English as a foreign language: an academic review. LATAM Revista Latinoamericana De
Ciencias Sociales y Humanidades, 3(2), 145–153. https://doi.org/10.56712/latam.v3i2.71.
15. Black-Hawkins, K. (2017). Understanding inclusive pedagogy: Learning with and from teachers. In V. Plows & B. Whitburn (Eds.), Inclusive education: Making sense of everyday practice (pp. 12–30). Rotterdam: Sense Publishers.