2026 №1 / Инклюзивті сыныптарда дарынды оқушыларды саралап оқыту: Action Research форматындағы зерттеу

Инклюзивті сыныптарда дарынды оқушыларды саралап оқыту: Action Research форматындағы зерттеу

Автор: Әлиева Феруза Қайроллақызы, Артамонова Ксения Сергеевна, Құлжабекова Әйгерім Әзизқызы

DOI: 10.62670/2308-7668.2026.55.1.005

Дереккөз: 55 шығарылым, № 1, 10 сәуір 2026 ж.

Басып шығарушы: "Педагогикалық шеберлік орталығы" ЖМ

Құжат түрі: Зерттеу мақаласы

Аннотация

Action Research, яғни Іс-әрекеттегі зерттеу форматындағы бұл зерттеу Назарбаев Зияткерлік мектептерінің инклюзивті сынып жағдайында дарынды оқушыларды оқытуда саралап оқыту стратегиясы ретінде тереңдік пен күрделілікті көрсететін Каплан белгішелерін қолдануды зерттеуге бағытталған. Инклюзивті білім беру барлық білім алушыларға, соның ішінде оқуға жоғары ынтаны сақтау үшін тиісті күрделілік деңгейін қажет ететін академиялық әлеуеті жоғары оқушыларға тең дәрежеде білім беру мүмкіндіктерін қамтамасыз етуге бағытталған. Зерттеу оқушылардың дайындық деңгейі әртүрлі сыныптарда жүргізілді. Зерттеу нәтижелері Каплан белгішелерін қолдану сабаққа қатысу белсенділігін арттырғанын, жоғары деңгейлі ойлау дағдыларының дамуына ықпал еткенін және оқушылардың оқу дербестігін күшейткенін көрсетті. Жинақталған деректер Каплан бойынша тереңдік пен күрделілік моделі инклюзивті білім беру жағдайында дарынды оқушыларды саралап оқытуда тиімді құрал болып табылатынын көрсетті.
 

Түйін сөздер: дарынды оқушылар, инклюзивті сыныптар, Каплан бойынша тереңдік пен күрделілік моделі

 

Әдебиеттер

1. UNESCO. (2017). A guide for ensuring inclusion and equity in education. UNESCO. Retrieved from https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000248254
2. UNESCO. (2020). Global education monitoring report 2020: Inclusion and education – All means all. Paris: UNESCO.
3. VanTassel-Baska, J. (2018). Using the integrated curriculum model to design differentiated curriculum for gifted learners. Gifted Child Today, 41(1), 27–35. https://doi.org/10.1177/1076217517737985
4. Worrell, F. C., Subotnik, R. F., Olszewski-Kubilius, P., & Dixson, D. D. (2019). Gifted students. Annual Review of Psychology, 70, 551–576. https://psycnet.apa.org/doi/10.1146/annurev-psych-010418-102846
5. Renzulli, J. S., & Reis, S. M. (2014). The schoolwide enrichment model: A how-to guide for talent development (3rd ed.). Waco, TX: Prufrock Press.
6. Tomlinson, C. A. (2014). The differentiated classroom: Responding to the needs of all learners (2nd ed.). ASCD.
7. Tomlinson, C. A. (2017). How to differentiate instruction in academically diverse classrooms (3rd ed.). Alexandria, VA: ASCD.
8. Kaplan, S. N. (2022). Differentiated curriculum and instruction for advanced and gifted learners. Routledge.
9. Reis, S. M., Renzulli, S. J., & Renzulli, J. S. (2021). Enrichment and Gifted Education Pedagogy to Develop Talents, Gifts, and Creative Productivity. Education Sciences, 11(10), 615. https://doi.org/10.3390/educsci11100615
10. Kaplan, S., & Hertzog, N. B. (2016). Pedagogy for early childhood gifted education. Gifted Child Today, 39(3), 134–139. https://doi.org/10.1177/1076217516644637
11. Kaplan, S. N. (2016). Challenge vs. Differentiation: Why, What, and How. Gifted Child Today, 39(2), 114-115.
12. Kaplan, S. N. (2022). Factors affecting the perceptions and practices of differentiated curricula and pedagogies for gifted and talented students. Education Sciences, 12(1), 41. https://doi.org/10.3390/educsci12010041